CZYNNIKI ZEWNĘTRZNE

Sytuacja makroekonomiczna w 2016 r.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, produkt krajowy brutto (PKB) Polski wzrósł w 2016 r. o 2,8 proc. po wzroście o 3,9 proc. w 2015 r. Z danych GUS wynika, że w 2016 roku popyt krajowy wzrósł o 2,8 proc., zaś inwestycje spadły o 5,5 proc.

Ponadto, wydajność pracy w przemyśle w okresie styczeń-grudzień 2016 r. wzrosła o 1,0 proc. rdr przy większym o 2,2 proc. zatrudnieniu i wzroście przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto o 3,2 proc.

W 2016 r. utrzymywała się w Polsce deflacja cen konsumpcyjnych, będąca wynikiem oddziaływania czynników zewnętrznych, w tym przede wszystkim spadku cen surowców na światowych rynkach, jak również braku presji popytowej w Polsce. Według danych GUS deflacja w 2016 r. wyniosła 0,6 proc. WG GUS największy wpływ na wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w 2016 r. miały niższe ceny w zakresie transportu (o 4,6 proc.) oraz odzieży i obuwia (o 4,4 proc.), które obniżyły wskaźnik w tym okresie odpowiednio o 0,40 p. proc. i 0,24 p. proc. Wyższe ceny żywności (o 1 proc.) podniosły ten wskaźnik o 0,21 p. proc.

W całym 2016 r. NBP utrzymał stopy procentowe na niezmienionym poziomie sygnalizując jednocześnie, że przynajmniej do końca kolejnego roku polityka pieniężna nie ulegnie zmianie. W efekcie w całym okresie stawki WIBOR3M i WIBOR6M utrzymywały się w bardzo wąskim przedziale wahań tj. odpowiednio 1,67%-1,73% i 1,74%-1,81% (pod koniec roku bliżej górnych ograniczeń widełek). Mimo braku zmian stóp procentowych oczekiwania rynkowe w zakresie polityki pieniężnej w trakcie całego roku silnie się wahały, oscylując pomiędzy wyceną jednej obniżki stóp procentowych o 25 pb. w 2017 roku a ich podwyżką również o 25 pb. pod koniec przyszłego roku.

W Europie z kolei, kontynuacja programu skupu aktywów finansowych realizowana przez EBC prowadziła do systematycznego spadku stawek depozytów międzybankowych denominowanych w EUR. W efekcie w coraz dłuższych terminach zbliżały się one do poziomu stopy depozytowej banku centralnego (-0,4%). Dokładnie odmienne tendencje obserwować można było w Stanach Zjednoczonych, gdzie krótki koniec krzywej dochodowości podciągany był w górę przez zapowiedzi podwyżek stóp procentowych. W efekcie stawki dla depozytów w USD wyraźnie wzrosły.

Kurs złotego do głównych walut pozostawał w tych warunkach relatywnie stabilny. Względnie stabilne od połowy 2015 r. są również rentowności skarbowych papierów wartościowych.

ZAPOWIEDZI DALSZEJ REFORMY OTWARTYCH FUNDUSZY EMERYTALNYCH

W lipcu 2016 r. rząd przedstawił propozycję dalszej reformy systemu emerytalnego polegającą na nacjonalizacji części środków zgromadzonych w OFE poprzez przeniesienie 25% płynnych aktywów (gotówka, akcje zagraniczne, obligacje) do Funduszu Rezerwy Demograficznej. Pozostałe 75% aktywów (akcje polskie) miałoby pozostać w OFE, które zostałyby przekształcone docelowo w fundusze inwestycyjne. Zmiany mają wejść w życie z początkiem 2018 roku, a szczegóły mają być znane na początku 2017 roku.

Choć szczegóły reformy nie zostały jeszcze doprecyzowane już sama zapowiedź tego kształtu reformy została pozytywnie odebrana przez uczestników rynku kapitałowego w Polsce oraz inwestorów zagranicznych. Po pierwsze zapowiedź reformy w pewnym stopniu zniosła niepewność inwestorów co do przyszłości OFE i zgromadzonych w nich aktywów, która w pierwszej połowie 2016 r. mocno przekładała się na obniżenie ich aktywności na rynku akcji GPW i w efekcie na niższe obroty. Po drugie zapowiedź przekształcenia OFE w fundusze inwestycyjne może oznaczać dla GPW uwolnienie części free float’u i zwiększenie płynności papierów wartościowych z obecnych portfeli OFE. Otwarte Fundusze Emerytalne od lat były na GPW inwestorami dość pasywnymi, a ich udział w obrotach akcjami utrzymywał się na poziomie ok. 5-6 proc. Tymczasem fundusze inwestycyjne są dużo bardziej inwestorami aktywnymi, którzy dodatkowo musza ze sobą konkurować, co daje perspektywy na zwiększenie płynności na rynku akcji GPW.

W 2016 r. wartość polskich akcji w portfelach OFE wzrosła o 9,4% do 116,2 mld zł (źródło: KNF).

ZMIANA MODELU FINANSOWANIA NADZORU NAD RYNKIEM KAPITAŁOWYM W POLSCE

Począwszy od 2016 r. obowiązuje nowy model finansowania nadzoru nad rynkiem kapitałowym w Polsce, zgodnie z którym koszty nadzoru realizowanego przez KNF pokrywane są nie tylko przez GPW i KDPW, jak to miało miejsce dotychczas, ale przez szerszą grupę podmiotów (m.in. emitentów, firmy inwestycyjne, banki, firmy ubezpieczeniowe i TFI). W efekcie obciążenia Grupy GPW z tego tytułu spadły w 2016 r. o około połowę w stosunku do 2015 r. W odpowiedzi GPW zdecydowała się na obniżkę opłat transakcyjnych:

• Od 1 stycznia 2016 r., weszła w życie obniżka opłaty od obrotu akcjami, PDA i tytułami uczestnictwa funduszy typu ETF we wszystkich zleceniach, w części naliczanej od wartości zlecenia do 100 tys. zł (z poziomu 0,033% do poziomu 0,029%). Obniżka ma formę bezterminowej promocji na Głównym Rynku i
• NewConnect. GPW zdecydowała się na obniżkę opłat transakcyjnych w odpowiedzi na zmianę sposobu finansowania nadzoru nad rynkiem kapitałowym.
• Od 1 listopada 2016 r. GPW obniżyła opłaty dla Członków Giełdy, dotyczące transakcji na akcjach oraz danych giełdowych na Głównym Rynku GPW oraz w Alternatywnym Systemie Obrotu NewConnect. W przypadku opłat transakcyjnych zmianie uległa stawka opłaty stałej od zlecenia - z 0,20 PLN na 0,15 PLN. Również ta obniżka ma formę bezterminowej promocji, a objęte nią zostały wszystkie zlecenia maklerskie realizowane podczas sesji oraz w transakcjach pakietowych na akcje, PDA i ETF. W największym stopniu obniżka ta dotyczy zleceń małych, a więc zleceń składanych m.in. przez inwestorów detalicznych oraz poprzez DMA. Jeśli chodzi o dane rynkowe obniżka dotyczyła opłaty miesięcznej za udostępnianie danych giełdowych o pierwszej ofercie kupna/sprzedaży inwestorom indywidualnym i wyniosła 25 proc. niezależnie od liczby abonentów.